غار کلماکره یک غار با اهمیت تاریخ بسیار در استان لرستان و ارتفاع ۵۵۰ متری از سطح دشت روستای دره باغ در غرب ایران است که این روزها به دلیل دفینه های به دست آمده از آن معروف شده است. کاسه های ماهی بادامی این غار بسیار معروف می باشد همچنین تکوک های بسیار نفیسی از این خزانه ایران باستان کشف شده است. گفته می شود که غار کلماکره یکی از مهمترین خزانه های دولت های ایران باستان مانند هخامنشیان و ساسانیان بوده است همچنین به عقیده برخی از کارشناسان این غار مربوط به دوره عیلامیان بوده است. این غار در تارخی ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شماره ثبت ۱۳۱۱۹ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

نحوه کشف غار کلماکره

پیشانی غار ۵۰/۱ متر جلوتر از پایین دهانه آن است و به همین علت این غار از دید پنهان است و مکان مناسبی برای پنهان کردن دفینه است. کلماکره به صورت اتفاقی در سال ۱۳۶۸ توسط یک چوپان به نام عزیز که در جستجوی یک بز گمشده از گله اش بود کشف شد. عزیز در دهانه غار کلماکره که دالانی طولانی و منتهی به تالارهای اصلی است یک سکه پیدا کرد که این به کنجکاوی اول و کشف کل گنجینه انجامید.

عزیز کلماکره ای چوپان کاشف غار کلماکره در اطراف غار

عزیز کلماکره ای چوپان کاشف غار کلماکره در اطراف غار

دیری نمی پاید که مردم روستا از پیدا شدن این غار و گنجینه آن آگاه می شوند و به کلماکره هجوم می برند. گنجینه ای که تقسیم آن برای اهالی مشکل بود. اشیاء فلزی با ارزش که قطعه قطعه شدند و هر تکه به یکی از اهالی روستا می رسد! اشیاء سیمینی که به صورت جانوران طبیعی، افسانه ای یا اسطوره ای بودند. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بعد از مدتی از وجود از وجود کلماکره با خبر شد و تیمی را برای حفاظت از این غار راهی کرد اما تمام اشیاء موجود در این غار که شامل سکه و تعدادی مجسمه نقره ای از اشکال حیوانات و جام های نقره ای که مربوط به اوایل حکومت هخامنشیان و اواخر دوره مادها بود توسط افراد محلی و قاچاقچیان از غار خارج شده بود.

این اشیاء احتمالا در خزانه دولت هخامنشیان در شوش نگهداری می شده است. تا اینکه کوروش، بابل و بین بین‌النهرین را به تصرف خود درآورد و تمام خزائن را از معابد بابل به این غار انتقال داده است. در زمان حمله اسکندر به ایران این گنجینه به کوه مله در شمال شرقی پلدختر انتقال داده شد و چهار سرباز نگهبان به صورت مخفیانه از این گنج محافظت می کردند تا اینکه بر اثر گذر زمان هر چهار نگهبان بر اثر مرگ طبیعی مردند، پس از کشف غار در سال ۱۳۶۸ هنوز آثار از چهار سرباز نگهبان وجود داشت.

جمجمه ای کشف شده از دهانه غار

جمجمه ای کشف شده از دهانه غار

گنجینه های پیدا شد در غار

تعداد بسیار زیادی از گنجینه های نفیس با قدمت تاریخی فراوان در کاوش های غیر مجاز از این غار به دست آمده اند که در موزه های اروپایی مانند لوور، موزه بریتانیا و نیز موزه متروپولتین نیویورک نگهداری می شوند. این اشیاء شامل پیکره ها، بشقاب ها و تکوک های نفیس هستند. در سال های اخیر برخی از اشیاء سرقت شده توسط نیروهای انتظامی و اطلاعاتی کشف شده و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار گرفته اند. این اشیاء در موزه ایران باستان در تهران و نیز در موزه قلعه فلک الافلاک در خرم آبار نگهداری می شوند.

نقاب های پیدا شده در غار کلماکره

نقاب های غار کلماکره از آثار باستانی می باشند که در غار کلماره در استان لرستان ایران کشف شده اند. این نقاب ها مربوط به نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد است و در موزه ایران باستان نگهداری می شود. صورتک ها یا ماسک های طلایی که از غار کلماکره در لرستان به دست آمده بیانگر این است که در دوران شاهنشاهی هخامنشی نوعی آیین یا مراسم که احتمالا جشن های ملی مرسوم وجود داشته که از این ماسک و صورتک ها طلا در آن مراسم های خاص استفاده می شده است. به همین دلیل می توان گفت که حراقل نوعی از آیین جشن های بالماسکه ای که اروپاییان امروزه برپا می کنند در ایران باستان وجود داشته است.

نقاب های طلایی پیدا شده در غار کلماکره

نقاب های طلایی پیدا شده در غار کلماکره

مشخصات غار

بر اساس مطالعات کمیته غارنوردی استان کرمانشاه، مساحت کلی فضاهای شناخته شده غار در حدود ۴۳۰۰ متر طول فضاهای متصل به هم و شناخته شده مسیر فعلی آن در حدود ۶۷۰ متر و ورودی آن دهانه ای طبیعی است که در دل صخره و به سمت غرب دره باز می شود. قسمت ورودی غار داری فضایی به طول تقریبی ۲۰ متر و به عرض حدود ۸ متر است که پس از طی کردن آن، به چهار تالار نسبتا گسترده دست خواهیم یافت.

کف تالارها و دهلیزهای ارتباطی غار، بسیار پر فراز و نشیب و ناهموار است. در تالار اول، آبچال کوچکی به شکل گشنیز وجود دارد که سطح آب، آن ثابت است و با برداشت آب، مجدداً آب زیرزمینی نفوذ کرده و در سطح ثابتی قرار می‌گیرد. دهلیزی کوچک به طول تقریبی ۴ متر و به ارتفاع ۳ متر، تالار اول را به تالارهای بعدی ارتباط می‌دهد. آویزهای شکوهمند و به اشکال مختلف و ستون‌های رسوبی مرمرین تالارها که برخی از آنها تا ارتفاع ۱۵ متر قد برافراشته و به چکیده‌ های سقف غار متصل شده‌ اند، از جمله زیبایی‌ های توصیف ناپذیر و طبیعی این مکان شگفت انگیز است، تا جایی که قطر یکی از ستون‌ های تالار سوم، حدود ۴ متر است.

مسیر دسترسی

برای دستیابی به غار کلماکره، باید از داخل شهر پلدختر و پس از گذر از رودخانه کشکان و طی کردن منطقه ای به نام «کاوکالی»، پس از طی مسیری در حدود ۲۰ کیلومتر در حاشیه رودخانه کشکان و در دامنه کوه مهله و سپس طی مسیری کوهستانی به طول حدود ۱۵ کیلومتر، با پای پیاده به بالای غار کلماکره رسید. کوه مهله که از نظر زمین شناسی، از تشکیلات آهکی تشکیل شده است، رشته کوهی است که در شمال پلدختر قرار دارد و رودخانه کشکان، آن را از ارتفاعات شرقی جدا می‌کند. در بالای ارتفاعات شرقی، منطقه‌ای به نام «واشیان» قرار دارد که جزو مناطق باستانی لرستان است.

ارتفاع غار از سطح زمین حدود ۶۵۰ متر است که دهانه آن به طرف دره ای عمیق گشوده شده و از منظرگاه آن می‌توان جلگه سمیره و کشکان را مشاهده کرد. این غار در موقعیتی از دره قرار دارد که به شکل عادی قابل دسترسی نبوده و فقط توسط طناب‌های ویژه کوهنوردی و آویزان شدن از ارتفاعی حدود ۱۵ متر، از طرف بالا قابل دسترسی است.

غار کلماکره یکی از ۶ گنجینه بزرگ کشف شده در جهان

اطلاعات به دست آمده از اشیاء منسوب به غار کلماکره، حاکی از آن است که این مجموعه بسیار ارزشمند، یکی از شش گنجینه بزرگ کشف شده در جهان است. وجود سفال‌ های نئوایلامی در درون غار می‌ تواند مدرک معتبر در تاُیید محل این گنجینه باشد. مناظر و نمادهای بسیار بدیع و زیبای غار نیز می‌تواند از مواریث ارزشمند طبیعی کشور به حساب آید و همچنین وجود آثار و بقایای گذشته، ارزش فرهنگی قابل توجهی به کلماکره داده است.

 

درباره نویسنده: فلزیاب فروش

درود بر شما کاربران عزیز سایت IKPVDERAK. بنده مدیر این وب سایت دعوت می کنم برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد فلزیاب به شبکه های اجتماعی ما مراجعه کنید یا با شماره 09917579001 تماس بگیرد.